De geschiedenis van Vorpommern

Bij een bezoek aan Vorpommern zult u ongetwijfeld zaken tegenkomen die te maken hebben met de geschiedenis van de regio. De twee meest in het oog springende periodes daarvan zijn die van de Hanze en de Zweedse Periode. Daarvoor werd het land bewoond door onder andere de Vikingen en de Slaven, waar u her en der ook nog iets van terug kunt vinden. Nabij Menzlin vindt u bijvoorbeeld de resten van een Vikingendorp en in Torgelow is in een openluchtmuseum een Slavennederzetting nagebouwd.

De Hanze

In de tweede helft van de Middeleeuwen, was de Hanze een belangrijke schakel in het Europese handelssysteem. Aanvankelijk sloten slechts enkele kooplieden een verbond, waardoor zij kosten konden drukken en samen veiliger konden reizen. Maar al snel groeide de Hanze uit tot een verbond tussen een groot aantal steden. Daarbij waren ook een aantal Nederlandse steden, zoals Deventer, Kampen, Zwolle, Zutphen en Groningen. Samen met steden uit Duitsland, Polen, België, Noorwegen en de Baltische Staten beheersten zij de handel rondom de Oostzee. Gezamenlijk handelden deze steden ook met andere steden, zoals Londen en enkele Spaanse steden. Met de dertigjarige oorlog in de 17e eeuw kwam er een einde aan de heerschappij van de Hanze, waarna Antwerpen en Amsterdam hun glorietijd mochten beleven.

De Hanze had haar steden veel welvaart gebracht. De meeste plaatsen verkregen al snel stadsrechten en er werden vele mooie panden gebouwd. Mooie koopmanshuizen met prachtige gevels, imposante pakhuizen, grote kerken en zeer fraaie stadhuizen herinneren nog aan deze welvarende tijd. Ook in de hanzesteden in Vorpommern is dat het geval. Greifswald, Stralsund, Anklam en Demmin waren belangrijke steden binnen de Hanze en dat is nog goed te zien. Het is daarom ook aan te bevelen naast de natuur in Vorpommern ook deze hanzesteden te gaan bekijken.

Zweedse Periode

De eerste helft van de 17e eeuw was een stuk minder florisant voor Vorpommern dan de eeuwen daarvoor. De dertigjarige oorlog en een pestepidemie zorgden ervoor dat het inwonersaantal van Vorpommern met ongeveer twee derde omlaag ging. Aan het einde van de oorlog werd het gebied bezet door de Zweden. Onder de leiding van Wallenstein werd aanvankelijk een waar schrikbewind gevoerd in het gebied, waarbij ook flink geplunderd werd. De militaire aanwezigheid in het gebied bleef gedurende de Zweedse overheersing altijd groot, gezien het strategische belang van het stuk 'land aan de andere kant van de Oostzee'.

In twee fases trokken de Zweden zich terug uit het gebied. Nadat verschillende oorlogen het gebied geteisterd hadden, verloor Zweden in 1720 het gebied ten zuiden van de rivier de Peene aan Pruisen. Daarna volgden nog enkele oorlogen totdat het noordelijke deel van Vorpommern in 1815 tijdens het Congres van Wenen aan Denemarken werd verkocht. De Denen konden echter niet aan hun betalingen voldoen, waarna ook dit deel van het gebied Pruisisch werd.

Ondanks het aanvankelijke schrikbewind heeft de regio tegenwoordig zeer goede banden met Zweden. Er zijn veel culturele manifestaties die herinneren aan de Zweedse overheersing. Ook wordt de universiteit van Greifswald nog altijd de oudste universiteit van Zweden genoemd, waardoor in 2006 de Zweedse koningin Victoria de stad bezocht vanwege het 550-jarig bestaan van de universiteit.

Tijdens de Zweedse Periode werd de landbouw in het gebied geregeerd door een aantal grootgrondbezitters, de zogenaamde Gutsherren. Deze Gutsherren legden vele prachtige landhuizen en kasteeltjes aan in de regio. Daardoor is Vorpommern een zeer hoge kastelendichtheid, die u bijna nergens anders in Europa aantreft. Een aantal van deze kastelen beschikt over prachtige tuinen, waar u heerlijk kunt wandelen.

Tweede Wereldoorlog en DDR

Ook de 20e eeuw heeft haar sporen achter gelaten in Vorpommern. Tijdens het naziregime was Vorpommern erg belangrijk vanwege de tests die gedaan werden met raketten. In Peenemünde werkte onder andere Wernher von Braun aan wat de V2-raket zou worden. In dezelfde plaats werd deze later ook in massaproductie genomen. Op het eiland Rügen werd in opdracht van Hitler een groot vakantiecomplex gebouwd, dat met 4,5 kilometer het langste gebouw ter wereld is. Dit complex, Prora, is nooit in die functie in gebruik geweest, maar ook nooit afgebroken. In plaats daarvan werd het gebruikt door het leger.

Waar door de nazi's nog werd geïnvesteerd in Vorpommern, werd dit door het DDR-regime nauwelijks nog gedaan. Na de Tweede Wereldoorlog werden wel zeer snel heel veel flats gebouwd, de zogenaamde 'Plattenbau', om het woningtekort op te lossen. Maar in de jaren daarna werden deze verwaarloosd en ditzelfde gebeurde met de infrastructuur en veel oude kastelen. Na de Wende zijn zeer veel gebouwen opgeknapt, maar desondanks blijven de grote flatwijken er vrij triest uitzien. Ook in de infrastructuur is zeer veel geïnvesteerd, waardoor er nu bijvoorbeeld een snelweg door de regio loopt. Een aantal kastelen is ook grondig gerenoveerd, maar er zijn ook nog altijd kasteeltjes die er verwaarloosd bij liggen en wachten op een nieuwe eigenaar met het geld om ze op te knappen.